Гісторыя

30 лістапада пройдзе фінальная ў 2019 годзе вулічная «Мадэрнісцкі шпацыр»

30 лістапада а 16:00 пачнецца вулічны «Мадэрнісцкі шпацыр» ад валанцёрскай ініцыятывы «Брэсцкі канструктывізм». Гэта цыкл дыскусійных сустрэч пра брэсцкую архітэктуру 30 гг. ХХ ст. Пабудаваную ў стылі мадэрнізм, пра яе гісторыю і стан сёння. Месца…
Гісторыя

«Каго любіш? — Люблю Беларусь!» Гісторыя жыцця Кастуся Каліноўскага

Постаць Кастуся Каліноўскага, з аднаго боку, у Беларусі агульнавядомая, з другога ж — ахутаная таямніцамі. Сваё бачанне гэтай неардынарнай і легендарнай асобы дае гродзенскі гісторык Васіль Герасімчык. На Замкавай гары ў Вільні знойдзеныя парэшткі паўстанцаў, пакараных падчас…
Гісторыя

Сёння Крысціян Ганцер распавядзе пра гісторыю падзей чэрвеня 1941 года

Сёння ў ПРАСТОРА КХ Крысціян Ганцер распавядзе пра гісторыю падзей чэрвеня 1941 года, пра гісторыі фарміравання і недахопах афіцыйнага наратыву, а таксама аб Мемарыяльным комплексе „Брэсцкая крэпасць – герой“. Пачатак у 19.00. 5 лістапада 2019 года гісторык…
Гісторыя

17 верасня ніякага ўз’яднання Беларусі не было: дзесяць фактаў пра падзеі 1939-га

17 верасня 1939 года, 80 гадоў таму, савецкія войскі ўвайшлі ў Заходнюю Беларусь. СССР подла падзяліў Усходнюю Еўропу з гітлераўскай Германіяй. Але для беларусаў і ўкраінцаў гэта парадаксальна азначала ўз’яднанне, гістарычны шанец. У гісторыі не…
Гісторыя

Знаходка 990 цел у цэнтры Брэста нагадала пра сцёртыя сляды берасцейскага габрэйства і катастрофу 1941—1942-га

У самым цэнтры горада, на рагу вуліцы Куйбышава і праспекта Машэрава, дзе ўзводзіцца жылы «Прыбужскі квартал», было выяўлена вялікае пахаванне ахвяраў Халакосту, піша «Новы час». Раскопкі працягнуцца 13 сакавіка БелТА распаўсюдзіла заяву старшыні Берасцейскага гарвыканкама Аляксандра Рагачука пра тое, што…
Гісторыя

Знойдзена ўнікальная карта Рэчы Паспалітай сярэдзіны 17 стагоддзя

Карта створана ў сярэдзіне 17 ст. Нікаля Сансонам, пачынальнікам французскай картаграфіі. Намалявана ўручную, пра яе існаванне было вядома з крыніц, але дагэтуль яе ніхто не бачыў. Памер 198х183 см! Мапа знойдзена беластоцкімі навукоўцамі ў адным з…
Гісторыя

Як і за што забілі экс-прэм'ера БНР Рамана Скірмунта

Раман Скірмунт — адна з ключавых фігур у беларускай гісторыі. Летам 1918 года ён — былы дэпутат Дзяржаўнай Думы і член Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі, сфармаваў урад Беларускай Народнай Рэспублікі. Аўтарытэтны беларускі гісторык, доктар гістарычных…
Гісторыя

«С колонией Варбурга опоздали на месяц». Архитектор Андрей Долговский о сохранении исторической застройки Бреста

Сохранение историко-культурного наследия — болевая точка для всех не равнодушных к прошлому Беларуси людей. В минувшую среду архитектор Андрей Долговский на пальцах рассказал жителям города об особенностях исторической застройки Бреста, главных ошибках беларуского градостроения на…
Гісторыя

18 унікальных экспанатаў пра беларускую Вільню на выставе ў Менску

У Дзяржаўным літаратурным музэі Янкі Купалы ў Менску адкрылася выстава «Крывіцкая Мэкка». Выстава прымеркаваная да юбілейнай даты — 110 гадоў пераезду Купалы ў Вільню. Свабода выбрала 17 унікальных экспанатаў пра беларускую Вільню. «Калі вы зойдзеце…
Гісторыя

Тампліеры ХХІ стагоддзя, альбо Навошта Рада БНР сёння?

Навошта незалежнай беларускай дзяржаве яшчэ адзін урад, які амаль 100 апошніх гадоў знаходзіцца за мяжой? Што такое Рада БНР сёння – музей, архіў альбо палітычная структура? Як мы памятаем, праекту БНР абставіны не далі шансу…
Гісторыя

Як адзначалі 25 сакавіка апошнія 100 гадоў

Часам нам падаецца, што вяртанне 25 сакавіка як свята незалежнасці і памяті пра БНР – выключна традыцыя 1990-х і нулявых, час мітынгаў і боек з міліцыяй. Разам з тым, дату абвяшчэння БНР пачалі шанаваць… ужо…
Гісторыя

А з Канстанцыяй Буйло — было? 10 муз Янкі Купалы

У канцы ліпеня “Беларусьфільм” пачаў здымаць серыял пра Янку Купалу “Пакуль будзе неба”. У першы ж здымачны дзень рэжысёр Уладзімір Янкоўскі агарошыў журналістаў: рамантыкі ў жыцці народнага паэта было няшмат, таму пікантныя сцэны кінематаграфістам давялося… выдумаць – паведамляе…
Гісторыя

Першы народны артыст Беларусі

Уладзіслаў Галубок сваю акцёрскую, рэжысёрскую і драматургічную дзейнасць пачынаў пад крылом Фларыяна Ждановіча. Прытым арганізаваў свой уласны тэатральны калектыў – Трупу беларускіх артыстаў пад загадам Галубка і павёў яго шляхам самабытнага фальклорна-народнага мастацтва, упісаўшы надзвычай…
Гісторыя

Сёння Дзень Незалежнасці, які адмянілі ў 1996 годзе

З 1991 па 1996 год 27 ліпеня было афіцыйным Днём Незалежнасці Беларусі. 27 ліпеня 1990 года Вярхоўны Савет Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце. Яна абвясціла поўны дзяржаўны суверэнітэт БССР як вяршэнства, самастойнасць…
Гісторыя

Хто з нараджэнцаў Беларусі найбольш вядомы ў свеце?

Каманда амерыканскіх дызайнераў, інжынераў і навукоўцаў стварыла некамерцыйны праект The Pantheon з мэтай матэматычна прааналізаваць глабальную культурную спадчыну. Для вызначэння сусветнай вядомасці гістарычных асобаў The Pantheon выкарыстоўвае складаную методыку з двухпавярховымі формуламі. Калі каротка, падлічваецца…
Гісторыя

Як беларусы будавалі Ізраіль

Дзяржава Ізраіль была ўтворана 70 гадоў таму, і ўраджэнцам Беларусі было наканавана адыграць у гэтым велізарную ролю. Мы шмат ведаем пра асобаў, якія спрычыніліся да гэтай дзейнасці, але небагата — пра падзеі, якія змусілі іх…
Гісторыя

Сімволіка БНР: ад касы з граблямі да Пагоні

Cёння сімволіка БНР нам падаецца ці не адзіным цалкам зразумелым і безальтэрнатыўным сведчаннем пра тую дзяржаву. Ты можаш не ведаць міністраў і дакладных межаў БНР, але пра Пагоню і бел-чырвона-белы сцяг ведаеш дакладна. Але ці…
Гісторыя

Как литвин спас независимость США. Невероятная история Тадеуша Костюшко

Июнь 1776-го года. Симпатичный 30-летний мужчина сходит на американский берег. Он прибыл сюда только с чистыми и идейными целями — помочь зарождающейся нации в упорной борьбе за свою независимость.
Гісторыя

Як Беларусь стала членам ААН

27 красавіка 1945 года адбылася прыемная для Беларусі, але даволі дзіўная з пункту гледжання сусветнай дыпламатыі падзея. БССР была прызнаная адной з дзяржаў-заснавальніц Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. СССР, у які ўваходзілі абедзве рэспублікі, таксама стаў заснавальнікам…
Гісторыя

Азартная геаграфія Літвы і Беларусі

Эпоха Асветніцтва асацыюецца не толькі з бязмежнай верай у чалавечы розум і гуманізм, — гэта яшчэ і вясёлы час. Еўропа канчаткова разняволілася і пачала жыць напоўніцу, не адмаўляючы сабе ў шматлікіх спакусах і заганах. Сярод…
Гісторыя

Memento. 10 фактаў пра Хатынь, якія мусіць ведаць кожны

22 сакавіка спаўняецца 75 гадоў хатынскай трагедыі. У лёсе Хатыні, што між Лагойскам і Плешчаніцамі, спаленай з людзьмі 22 сакавіка 1943, адбілася трагедыя некалькіх соцень беларускіх вёсак. Нават само слова Хатынь зрабілася назоўным.  
Гісторыя

Брестский мир. 100 лет назад: как это было

Предыстория события, которое в буквальном смысле слова изменило европейскую историю и оказало значительное влияние на мировую политику, берет отсчет 20 ноября 1917 года, когда советское правительство отправило в Могилев Верховному Главнокомандующему генералу Николаю Духонину радиотелеграмму…
Гісторыя

Наследие БНР. Что дала нам Беларуская Народная Республика?

Годами вражеские идеологи всех мастей твердили, что «БНР существовала лишь на бумаге». Но если это так, то почему после Беларуской Народной Республики осталось наследие, которым мы пользуемся до сих пор? 
Гісторыя

Славутасці ВКЛ і РП у Літве, якія мусіць наведаць кожны беларус

Гісторыя ВКЛ і РП – агульная спадчына чатырох народаў: Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны. На жаль, збольшага беларусы ведаюць толькі той кавалак гэтай спадычыны, што знаходзіцца ў межах сучаснай Беларусі. Але не толькі Беларусь багатая…
Гісторыя

Правила Жизни Бориса Кита

Я лично занимался созданием школ. Видимо, знаете Товарищество белорусской школы, Тарашкевича? Мы открыли более 100 белорусскоязычных школ. В Беларуси всегда жили интересные люди. Вспомните хотя бы Казимира Семеновича, изобретателя многоступенчатой ракеты. Он же белорусский да Винчи! Белорусы…
Гісторыя

Сярэднявечныя прыкрасы і вяселле з пахам ладану

Як дзяўчына 800 гадоў таму рыхтавалася да вяселля? Што ёй рабіць са скроневымі кольцамі: заплесці ў касу, падвесіць да наміткі альбо прабіць вушы? Адкуль да нас вазілі ўпрыгожанні і як рабілі падробкі пад іх? Пра…
Гісторыя

Спалілі б, адрэзалі б вуха… Што чакала б сучасных злачынцаў у ВКЛ?

«Наша Ніва» пацікавілася, што чакала б сучасных злачынцаў правапарушальнікаў, калі б іх судзілі згодна са Статутам 1588 года. Тагачасны «крымінальны кодэкс» лічыўся найбольш распрацаваным і дасканалым дакументам свайго часу. Ім карысталіся аж да таго часу,…
Гісторыя

Пачынаем нацыянальную кампанію па святкаванні 100-годдзя БНР!

25 сакавіка 2018 года спаўняецца 100 год з таго гістарычнага моманту, калі бацькі-заснавальнікі Беларускай Народнай Рэспублікі абвясцілі незалежнасць. Магчымасць адсвяткаваць гэтую дату выпадае толькі раз у жыцці, таму беларусам у гэты дзень проста неабходна сапраўднае…
Гісторыя

Ці было дзяцінства ў беларусаў Сярэднявечча?

Гэтым артыкулам мы пачынаем шэраг гістарычных публікацыяў у серыі “Сем дзён беларускага Сярэднявечча” – папулярных гісторыяў пра побыт нашых продкаў у стылістыцы еverydaylife. Мы не будзем пісаць пра бітвы, княскія роды, дынастычныя шлюбы, але сканцэнтруемся…
Гісторыя

17 забаронаў. За што ў постсталінскім СССР выганялі з працы, судзілі ці нават расстрэльвалі

У выніку перамогі ў 1917-м «Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі» ў СССР усталяваліся забароны (катэгарычныя і ня вельмі) на тое, што ў дэмакратычных краінах было нормай. Пакараньне за парушэньні было рознае. За тыя, што «ня вельмі»,…
Гісторыя

“Дзяды”. История самой старой политической акции Беларуси

Каждый год в конце октября или начале ноября в Минске проходит традиционная акция-шествие под названием “Дзяды”. Это одна из нескольких санкционированных акций оппозиции в год. Последнее время совсем немногочисленная, она выглядит скорее как дань памяти…
Гісторыя

Цікавосткі Віцебшчыны : Лучай і Мосар

11 дзен, 264 гадзіны, каля 2187 км. Менавіта столькі доўжылась мая практыка, бо я — студэнтка спецыяльнасці “Турызм і гасціннасць” (3 гады) у Берасцейскім дзяржаўным універсітэце. І гэтая практыка стала адным з найвыдатнейшых падарожжаў у маім жыцці,…
Гісторыя

Гервяты. Не веру сваім вачам, ці Адно з цудаў Беларусі

11 дзен, 264 гадзіны, каля 2187 км. Менавіта столькі доўжылась мая практыка, бо я — студэнтка спецыяльнасці “Турызм і гасціннасць” (3 гады) у Берасцейскім дзяржаўным універсітэце. І гэтая практыка стала адным з найвыдатнейшых падарожжаў у маім жыцці,…
Гісторыя

Ваколсветка па Беларусі, ці Падарожжа адной студэнткі

11 дзен, 264 гадзіны, каля 2187 км. Менавіта столькі доўжылась мая практыка, бо я — студэнтка спецыяльнасці “Турызм і гасціннасць” (3 гады) у Берасцейскім дзяржаўным універсітэце. І гэтая практыка стала адным з найвыдатнейшых падарожжаў у маім…
Гісторыя

Уладзімір Арлоў: Калі б не Рагнеда, мы б жылі зусім у іншай краіне

Пісьменнік і гісторык Уладзімір Арлоў распавёў, калі і якіх правоў у беларускіх жанчын было больш, як яны перамагалі на рыцарскіх турнірах і што крыецца за часам патухлымі вачыма беларускіх мужчын.
Гісторыя

Рэфарматар, дыпламат, медыятар: жыццё Мікалая Радзівіла Чорнага

Жыццё Мікалая Радзівіла Чорнага выпала на апошнія дзесяцігоддзі незалежнасці Вялікага Княства Літоўскага. І завяршылася акурат перад Люблінскай уніяй, калі маштабы гэтай незалежнасці рэзка скараціліся. За сваё жыццё Чорны паспеў пабыць вайскоўцам, дыпламатам, пакінуць след у…
Гісторыя

Суцін, Каліноўскі і КДБ — якіх музэяў бракуе Беларусі

156 музэяў працуе ў Беларусі. Штогод іх наведвае больш за 6 мільёнаў чалавек. Зусім нядаўна адкрыўся музэй пісанкі (фарбаваных велікодных яек) у Сапоцкіне, музэй марозіва ў Менску. У Міжнародны дзень музэяў, які адзначаўся 18 траўня,…
Гісторыя

Дзе шукаць магілы Ўсяслава Чарадзея, Вітаўта, Скарыны і іншых легендарных беларусаў

Дзе пахаваныя вядомыя беларусы XIX і XX стагодзьдзя, часьцей за ўсё вядома. А дзе шукаць магілы выбітных дзеячаў 500-гадовай і нават 1000-гадовай даўніны? Дзе можа быць пахаваны Ўсяслаў Чарадзей і князь Міндоўг, а дзе знаходзіцца…
Гісторыя

Семь белорусских городов, которые выглядели гораздо красивее

Белорусские райцентры уже мало чем отличаются от сотен других на постсоветском пространстве. Разрушения в войнах, пожарах и по приказу властей в мирное время сильно изменили их облик. TUT.BY выбрали семь таких городов — читайте, какими они были и при каких обстоятельствах лишились основных построек.